Το Διοικητήριο του Κιλκίς

Πάνος Τσολάκης, Οθωμανικά διοικητήρια στον ελλαδικό χώρο, 1850-1912



Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα αξιόλογο διώροφο εκλεκτιστικής μορφολογίας κτήριο, με διαστάσεις 19,20 χ 23 μ., το οποίο λόγω της κλίσης του εδάφους παρουσιάζεται σχεδόν τριώροφο στην πρόσοψή του. Η άνοδος στο υπερυψωμένο ισόγειο γίνεται με διπλό ημικυκλικό, εξωτερικό κλιμακοστάσιο. Οι όροφοι διαχωρίζονται στις όψεις με διαζώματα. Η κάλυψή του γίνεται με τετράριχτη στέγη από κεραμίδια, κάτω από την οποία προεξέχει γείσο που φέρει κυμάτια και οδόντες.

Στην πρόσοψη του κτηρίου ένα μεσαίο τμήμα, που αντιστοιχεί περίπου στο μισό του πλάτους της, προεξέχει κατά 70 εκ., ενώ στις πλάγιες πλευρές προεξέχουν αντίστοιχα δύο ακριανά τμήματα, δημιουργώντας μια πλαστικότητα στις επιφάνειές του. Στον άξονα συμμετρίας της πρόσοψης κυριαρχεί στο ύψος της στέγης μια μεγάλη ημικυκλική επίστεψη, η οποία πατάει πάνω σε χαμηλό στηθαίο που επεκτείνεται σε όλη την πρόσοψη. Στο τύμπανό της παρατηρούμε μια τετράγωνη αβαθή εσοχή, όπου παλαιότερα προφανώς υπήρχε έμβλημα. Η επίστεψη αυτή μας θυμίζει τα κυκλικά κεντρικά ακρωτήρια των αρχαϊκών αετωμάτων. Στις δύο άκρες του στηθαίου, καθώς και πάνω από την επίστεψη, υπάρχουν πήλινες διακοσμητικές γλάστρες.

Κύρια όψη (Αποτύπωση K4Station 1994)

Τα παράθυρα του κτηρίου έχουν περιμετρικά πλαίσια με κυμάτια, μικρό τοπικό γείσο, καθώς και ορθογώνιο πλαίσιο κάτω από τις ποδιές τους. Σε όλες τις γωνίες του, καθώς και εκατέρωθεν της κεντρικής εισόδου υπάρχουν παραστάδες με επίκρανα. Αυστηρό και λιτό το κτήριο, παρά τον εκλεκτικιστικό του χαρακτήρα, βρίσκεται κοντά στις συνθετικές αρχές του κλασικισμού.

Η τυπολογία της κατόψεώς του χαρακτηρίζεται από τη γνωστή τριμερή διάρθρωση, με φαρδύ αξονικό προθάλαμο πλάτους 5,70 μ., εκατέρωθεν του οποίου διατάσσονται τα γραφεία. Το κλιμακοστάσιο ανόδου στον όροφο βρίσκεται στο βάθος του προθαλάμου απέναντι από την είσοδο και αποτελείται στην αρχή από ένα σκέλος, που διακλαδίζεται στη συνέχεια σε δύο αντίθετης φοράς σκέλη. Η αρχική διάταξη των γραφείων διατηρείται, με ελάχιστες μόνο αλλαγές και προσθήκες χώρων υγιεινής.