Η Μεταμόρφωσις του Σωτήρος – Μητροπολιτικός Ναός

Αριστείδης Σιδέρης, Άσβηστες μνήμες


Η περιοχή της Μητρόπολης. (Αεροφωτογραφία του 1952)

Την προσοχήν του επισκέπτου ο οποίος μόλις εισέρχεται δια της δημοσίας εκ Θεσσαλονίκης οδού εις την πόλιν, προκαλεί ο Ναός αντικρίζοντας αυτόν από το σημείον της οδού παρά την άλλοτε Καπναποθήκην Π. Σιδηρόπουλου, και προχωρώντας προς την πόλιν.

Τον θεμέλιον λίθον καθώς και τους θεμέλιους τοίχους έως της επιφάνειας του εδάφους, έθεσεν ο αείμνηστος μητροπολίτης Πολυανής – Κιλκισίου Κύριλλος Αφεντουλίδης πού κατήγετο από την Σινώπην, Πόντου κατά το έτος 1930. Πλην όμως η εργασία της ανεγέρσεως δεν εσυνεχίσθη λόγω οικονομικών δυσχερειών. Αντί όμως τούτου ανοικοδομήθη – επί των κεκαλυμμένων θεμέλιων τοίχων, έτερος ναός ο οποίος ελειτούργει ως πρόχειρος, η κατασκευή του οποίου αποτελείτο από πλίνθους. Ήτο ρυθμού βασιλικής και ελειτούργησεν από το 1930 – 1957. Επειδή η ενορία της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος ήτο – και είναι – μεγαλυτέρα των άλλων δύο ενοριών – των Δεκαπέντε Μαρτύρων και του Αγίου Δημητρίου – εφημέρευον εις αυτήν δύο ιερείς τότε οι Π’ Γεώργιος Παγανάς και Π’ Πέτρος Γιανακάκης – Πόντιος ο πρώτος και εκ Δοϊράνης ο δεύτερος.


Η παλιά μητρόπολη Γάμος στη Μητρόπολη τη δεκαετία του 1930


Ο πρόχειρος αυτός ναός ελειτούργησεν από το έτος 1930 – ως αναφέρω – και κατεδαφίσθη το 1957 οπότε επί Ιωακείμ Σμυρνιώτου ήρχισε να ανεγείρεται ο σημερινός. Αρχιτέκτων αυτού – ως και των κατά το 1930 θεμελίων υπήρξεν ο Δημήτριος Παύλου Ευθυμιάδης Ποντοκαυκάσιος, διπλωματούχος του Πολυτεχνείου Τιφλίδος – Ρωσίας κατελθών εις Ελλάδα ως πρόσφυξ το 1921. Επηγγέλετο τον πολιτικόν – μηχανικόν εν Κιλκίς και εφιλοτέχνησε πολλά σχέδια εκκλησιών ανά τον νομόν Κιλκίς ως επί τον πλείστον Βυζαντινού ρυθμού, όπως τυγχάνει και η νεόδμητος Μητροπολιτική εκκλησία της πόλεως του Κιλκίς. Έχαιρεν αγάπης και εκτιμήσεως της περιοχής του Κιλκίς, χρηματίσας επίσης βουλευτής του Αγροτικού Κόμματος Ελλάδος. Απεβίωσεν το 1968 εν Κιλκίς μη εγκαταλείπων συγγενείς – οικογένεια καθότι ήτο άγαμος.

Όπως ανέφερα η παλαιά – πρόχειρος εκκλησία ελειτούργησε μέχρι το έτος 1957, οπότε και κατεδαφίσθη και ήρχισεν η ανέγερσις της νέας. Πρωτίστως όμως έγινεν η εκχωμάτωσις των γύρω και του βορειοανατολικού χώρου της εκκλησίας, εις την οποίαν εκχωμάτωσιν συνέβαλλεν η εν τη πόλει Κιλκίς εδρεύουσα VI Μεραρχία κατόπιν της αιτήσεως του Μητροπολίτου Ιωακείμ ο οποίος επωμίσθη το βαρύ τούτο της ανεγέρσεως του ναού έργον, καταβάλλων μεγάλας προσπάθειας όπως κατορθώσει και φέρει εις αίσιον πέρας το μεγαλοπρεπές αυτό ιερόν οικοδόμημα, η ανέγερσις, λέγω, οφείλεται κυρίως εις τον δραστήριον εκείνον πνευματικόν ηγετών, ο οποίος δια να επιτύχη τον ιερού αυτού σκοπού, εξήντλησεν κάθε μέσον πλευρίζοντας και καταπείθοντας τας ενταύθα στρατιωτικάς αρχάς όπως συνδράμουν διά της απασχολήσεως των εργατικών χεριών των στρατιωτών ως και χρησιμοποιήσεως οχημάτων και άλλων οικοδομικών μέσων του στρατού καθώς και επικουρικών υπηρεσιών. Ευρίσκετο συνεχώς επί το έργον επιβλέπων και παραινών τους πάντας μέχρις ότου αποπερατωθεί ο ναός. Συνεισφοραί – πόροι εξ’ άλλου προερχόμενοι εκ του πανελληνίου Εράνου ανοικοδομήσεως Εκκλησιών, η αξιόλογος επικουρία του Στρατού και η γενναία υλική βοήθεια του Βασιλέως Παύλου, ως και αι εισφοραί των εξ Αμερικής ομογενών, όλα αυτά συνετέλεσαν σημαντικά εις το Ιερόν αυτό έργον.