Η Καπναποθήκη της Αυστροελληνικής στο Κιλκίς

Αλέξανδρος Παπάζογλου, Αποσπάσματα από το έργο της 4ης Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων 2000-2001

Η καπναποθήκη το 1996

Πρόκειται για κτίσμα μεγάλου μήκους με ισόγειο και όροφο. Στην πλάγια όψη υπάρχουν συνολικά 16 παράθυρα ανοιγόμενα (με δυο οριζόντια καΐτια κάθε φύλλο) και φεγγίτες στα παράθυρα του ορόφου, τα οποία φέρουν και πλαισιώσεις στο πάνω μέρος, με «κλειδί» στο κέντρο.

Η στέγη είναι ξύλινη, δικλινής και καλύπτεται με κεραμίδια γαλλικού τύπου με ελαφρά προεξοχή στην κύρια όψη. Εκεί, στο κέντρο του αετώματος υπάρχει στρογγυλό άνοιγμα («το μάτι του βοδιού» κατά Πετρόπουλο), με κορνίζα από ομόκεντρους κύκλους διαφορετικής διατομής. Πιο κάτω, συμμετρικά στην όψη, υπάρχουν τρία ανοιγόμενα παράθυρα με φεγγίτες. Η ζώνη του ισογείου φέρει δίφυλλη μεταλλική πόρτα και παράθυρα, μικρότερου ύψους από εκείνα του ορόφου, εκατέρωθεν της εισόδου. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το πλούσιο σε διατομές θύρωμα που περιβάλλει την είσοδο, καθώς και η σιδερένια πόρτα με κατακόρυφες και οριζόντιες λάμες, ως ενισχύσεις και ταμπλάδες με ρόμβο και «μαργαρίτα» (που λείπει) στο κέντρο. Η κορνίζα του θυρώματος και του κυκλικού ανοίγματος έχουν γίνει από «τραβηχτό» κονίαμα. Οι πλάγιες όψεις ανατολική, δυτική όψη είναι πανομοιότυπες με παράθυρα ανοιγόμενα και φεγγίτες στον όροφο, ενώ στο ισόγειο επαναλαμβάνονται τα ίδια ανοίγματα δίχως φεγγίτες. Η μόνη υπόμνηση νεοκλασικού διακόσμου γίνεται με πλαισίωση από σοβά στο πάνω μέρος των παραθύρων του ορόφου.

Η είσοδος στο εσωτερικό του κτιρίου γίνεται από την βόρεια όψη μέσω ενός είδους προθαλάμου συνεχόμενου δυτικά με χώρο γραφείου, ενώ ανατολικά υπάρχει ξύλινη σκάλα που οδηγεί στο υπόγειο και τον όροφο.

Το υπόγειο διαιρείται σε δύο ίσα τμήματα με εγκάρσιο λιθόκτιστο τοίχο και άνοιγμα που διαμορφώνεται με πλήρεις οπτόπλινθους. Το δάπεδο αποτελείται από χώμα καλά πατημένο και μεγάλες κροκάλες.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η επιμελημένη κατασκευή δοκών, στύλων με πισσαρισμένη βάση εδραζόμενη σε τετράγωνα τσιμεντένια εφέδρανα και πλαϊνή διαδοκίδοση οροφής (ανά 30 εκ.).

Ο όροφος, με αρκετά μεγαλύτερο ύψος από εκείνο του ισογείου, αναδεικνύει τα χαρακτηριστικά των κόμβων και των συνδέσεων μεταξύ δοκών, στύλων και αντηρίδων με ιδιαίτερα στέρεο τρόπο.