Η βιομηχανία των τσιμέντων εν Ελλάδι

Κωνσταντίνος Στεργίου, 1934

Η τσιμεντοβιομηχανία ΤΙΤΑΝ στην Ελευσίνα

Εν Ελλάδι μέχρι του έτους 1902 το τσιμέντον είχεν ελαχίστην κατανάλωσιν, εισήγετο δε τότε, εκ Γαλλίας κυρίως, μικρά ποσότης τσιμέντων δι’ επισκευάς ταρατσών, δεξαμενών κλπ., πωλούμενον προς 10 περίπου λίρας κατά τόννον. Τότε ιδρύθη εις την Ελευσίνα το πρώτον εν Ελλάδι εργοστάσιον τσιμέντων ο «Τιτάν» και η τιμή του κατήλθεν εις σχεδόν 3 λ. κατά τόννον. Πέντε έτη βραδύτερον (1907) ιδρύετο το εν Πειραιεί τσιμεντοποιείον ο «Ηρακλής». Έκτοτε δια της παραγωγής των δύο τούτων εργοστασίων, καλυπτούσης τας ανάγκας της εγχωρίου καταναλώσεως, περιωρίσθη η εκ του εξωτερικού εισαγωγή τσιμέντου εις μικράς ποσότητας μόνων ειδικών τινων τσιμέντων.

Εργοστάσιο παραγωγής τσιμέντου τη δεκαετία του 1920

Του έτους 1924 η σχετικώς μεγάλη εισαγωγή ωφείλετο εις την κατασκευήν της σιδηροδρομικής γραμμής Παπαπουλίου – Θεσσαλονίκης, του δε 1925 εις την επιτακτικήν ανάγκην ανεγέρσεως συνοικισμών δια την στέγασιν των προσφύγων.

Η κατανάλωσις του τσιμέντου ήρχισε καταπληκτικώς αυξανομένη δια της διαδόσεως των εκ σιδηροπαγούς σκυροκονιάματος (beton armee) οικοδομών, γεφυρών, τεχνικών έργων κλπ. λόγω των τεχνικών και οικονομικών αυτού πλεονεκτημάτων. Με τον τελευταίως εντεινόμενον οικοδομικόν οργασμόν και τα μελετώμενα μεγάλα δημόσια, λιμενικά και υδραυλικά, έργα, δεν δύναται να θεωρηθή σήμερον ως υπεραισιόδοξος η πρόβλεψις ότι εις το μέλλον θα καταναλίσκωνται ετησίως εν τη χώρα μας πλέον των 150.000 τόννων τσιμέντων.

Εις το σημείον τούτο προβλέπομεν ασφαλή την κατανάλωσιν ου μόνον του εν τη πόλει του Βόλου εργοστασίου τσιμέντων της ανωνύμου εταιρείας τσιμέντων ο «Όλυμπος» και του τσιμεντοποιείου εν Θεσσαλονίκη, αλλά και του κολοσσού της Χαλκίδος. Τα σήμερον λειτουργούντα τσιμεντοποιεία μας δια πολλούς λόγους δεν επραγματοποίησαν μέχρι του 1919, όλην των την παραγωγικότητα, διότι ειργάσθησαν εν υφέσει και περιοδικώς, ήτοι υπό δυσμενείς οικονομικούς όρους, είχον δε να αντιμετωπίσωσι την περιωρισμένην χρήσιν και την μικράν εν Ελλάδι κατανάλωσιν τσιμέντου, τεχνικάς ανωμαλίας και την έλλειψιν καυσίμου ύλης (γαιάνθρακος Κάρδιφ) κατά τα πολεμικά έτη. Ούτω του εν Πειραιεί εργοστασίου «Ηρακλής» η συστηματική παραγωγή ήρχισεν από του έτους 1914, εν ω το εργοστάσιον «Τιτάν» της Ελευσίνος παρήγε κατ’ αρχάς 5.000 τόννους τσιμέντου ετησίως δια δυο φρεατοκαμίνων «Schneider», από δε του 1918, δια της επεκτάσεως των εγκαταστάσεών του, ηύξησε την παραγωγή του σημαντικώς.

Η μέση τιμή του εγχωρίου τσιμέντου κατά τα έτη 1921, 1922, 1923 ήτο 325, 473, 800 δραχ. κατά τόννον. Νυν η τιμή ποικίλλει.

Το εν Πειραιεί εργοστάσιον «Ηρακλής» ιδρύθη τω 1907. Εις τούτο κινητήριος δύναμις είναι ηλεκτρικόν ρεύμα παραγόμενον υπό ηλεκτρομηχανής τροφοδοτουμένης δι’ ατμοστροβίλου δυνάμεως 1000 ίππων. Εργάται ασχολούνται εν συνόλω 120. Η ετησία παραγωγικότης του είναι 35 - 40 χιλιάδες τόννοι τσιμέντου. Έχει περιστροφικήν κάμινον μήκους 52 μέτρων συστήματος Polysins.

Το τσιμεντοποιείον Χαλκίδος έχει τα πάντα τελειότερα και είναι υπόδειγμα ταύτης εγκαταστάσεως όχι μόνον καθ’ όλην την ανατολήν, αλλά, χωρίς υπερβολήν, και εν συγκρίσει προς τα τσιμεντοποιεία μεγάλων και προηγμένων χωρών. Η μεταφορά της πρώτης ύλης του ασβεστολίθου γίνεται εις το εν Πειραιεί από αποστάσεως 2 χιλιομέτρων δι’ εναερίου ηλεκτροκινήτου σιδηροδρόμου. Το εν Χαλκίδι την έχει επί τόπου.

Το εν Ελευσίνι εργοστάσιον «Τιτάν» ιδρύθη τω 1902, κατά δε το 1910 εγκατέστησε περιστροφικήν κάμινον 32 μέτρων μήκους και ηύξησε τον αριθμόν των μονίμων καμίνων Schneider. Κινητήριος δύναμις προσφέρεται υπό δύο ατμομηχανών, δυνάμεως 850 ίππων και δύο πετρελαιομηχανών 700 ίππων. Εργάται 300 ετησία παραγωγικότης 60.000 τόννοι.