Αταξίες φοιτητών στο προπολεμικό ΕΜΠ

Γιάννης Αντωνίου, Οι Έλληνες μηχανικοί, 2006

 

Στη δεκαετία του 1920 οι παρεκβάσεις αφορούσαν κατά κύριο λόγο αταξίες μαθητικού τύπου και συνοδεύονταν πάντοτε από τις σχετικές κυρώσεις, οι οποίες καταγράφονται στα πρακτικά. Αυτές κλιμακώνονταν από τις συνήθεις αταξίες στο μάθημα και στην καθημερινότητα της σπουδαστικής ζωής μέχρι τα σοβαρότερα, μεμονωμένα όμως περιστατικά που φθάνουν ακόμα και στη χειροδικία σε βάρος καθηγητών, τα οποία αντιμετωπίζονταν με ομόθυμη αυστηρότητα. Σταχυολογώντας, αξίζει ίσως να αναφέρουμε, ως πιο αντιπροσωπευτικές, τις παρακάτω περιπτώσεις.

Το 1916 ο πρωτοετής σπουδαστής της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών Β. Κοσαράς τιμωρήθηκε με τρίμηνη αποβολή επειδή αρνήθηκε να εξεταστεί στο μάθημα της ημέρας από τον καθηγητή Ν. Γεννηματά, απαντώντας στις παρατηρήσεις του: «Είμαστε φοιτητές και όχι μικρά παιδιά».

Στα 1917, ο σπουδαστής Ζολώτας παραπέμφθηκε στη Σύγκλητο για αταξία, όπως καταγράφεται στα πρακτικά: «Εκ των ανακρίσεων προκύπτει ότι εξ αφορμής της πτώσεως του παραπετάσματος ενός παραθύρου της αιθούσης, ανεπήδησε συν τω σκοινίω προσδέσεως του παραθύρου και ο πίλος του σπουδαστού Τσατσαρούνου, όστις πίλος φαίνεται να ήτο καρφωμένος εις το σχοινίον, [...] το επεισόδιον τούτο ήρκεσε να προκαλέση μέγαν θόρυβον μεταξύ των σπουδαστών προκαλέσαντα την διακοπήν των ασκήσεων και πιθανός δράστης του επεισοδίου υπήρξεν ο σπουδαστής Ζολώτας [...]».

Έξι τριτοετείς σπουδαστές της Σχολής των Πολιτικών μηχανικών αποβλήθηκαν στα 1919 για έξι μέρες, επειδή η τάξη τους το έσκασε ομαδικά από το μάθημα της Υδραυλικής. Οι σπουδαστές απολογούμενοι στη Σύγκλητο είπαν ότι είχε καλό καιρό και θέλησαν να περπατήσουν. Η Σύγκλητος σε επόμενη συνεδρίασή της λάμβανε υπόψη της γραπτή δήλωση μεταμέλειας και τους απάλλασσε από την τιμωρία.

Το 1920 η Σύγκλητος ανακάλυψε ότι ένα μεγάλο μέρος των σχεδίων που παρέδωσαν αρκετοί φοιτητές δεν ήταν δικό τους έργο, αλλά κάποιων σχεδιαστών που τα έφτιαξαν εκτός Πολυτεχνείου επ’ αμοιβή. Για το θέμα διατάχθηκε ανάκριση, την οποία ανέλαβε ο Γεωργικόπουλος. Στην έκθεση που υπέβαλε αποκαλύπτεται ένα ολόκληρο κύκλωμα που αναλάμβανε επ’ αμοιβή τα σχέδια των σπουδαστών: σχεδιαστές στα Υπουργεία γεωργίας, στη Χαρτογραφική Υπηρεσία στρατού, ιδιώτες κλπ. Οι σπουδαστές που ενέχονταν στο κύκλωμα τιμωρήθηκαν αυστηρά. Κάποιοι μάλιστα, λόγω των αποβολών μακράς διάρκειας έχασαν το έτος και κάποιοι άλλοι την εξεταστική περίοδο.

Το 1924, πέντε σπουδαστές της προπαιδευτικής αποβλήθηκαν με το αιτιολογικό ότι εκ συστήματος ατακτούσαν στο μάθημα των Ελληνικών. Ανάμεσα στους ανακρινόμενους για το επεισόδιο ήταν και ο Κ. Μπίρης, ο οποίος δήλωσε πλήρη άγνοια των επεισοδίων. Την καταγγελία έκανε στη Σύγκλητο ο καθηγητής των Ελληνικών Κυριακίδης, ο οποίος συμπλήρωνε ότι η παρατηρούμενη αταξία κατά τη διάρκεια των μαθημάτων του είχε να κάνει με μια γενικότερη τάση υποτίμησης των Ελληνικών, που θεωρούνταν από τους σπουδαστές ως μάθημα β’ κατηγορίας.

Σοβαρότερο περιστατικό μπορεί να χαρακτηριστεί αυτό του σπουδαστή της αρχιτεκτονικής Γκουρβέλου, ο οποίος αποβλήθηκε οριστικά από το Πολυτεχνείο το 1924 επειδή δεν χαιρέτησε τον κοσμήτορα της σχολής Α. Ορλάνδο στο προαύλιο του Πολυτεχνείου. Όταν ο Ορλάνδος τον ρώτησε γιατί δεν τον χαιρετά αυτός απάντησε: «Πήγαινε στη δουλειά σου, δεν έχω καμία σχέση μαζί σου».

Ανάλογα ο σπουδαστής Κιούσης τιμωρήθηκε με οριστική αποβολή επειδή χειροδίκησε σε βάρος του καθηγητή Νομικού το 1931. Το 1939 ένας σπουδαστής της Σχολής Χημικών μηχανικών ο Α. Οικονομίδης, χειροδίκησε σε βάρος του παρασκευαστή Θ. Σταυροπούλου, ο οποίος τον είχε συλλάβει να αντιγράφει και τον απέβαλε από την αίθουσα. Η Σύγκλητος τιμώρησε τον Οικονομίδη με αποβολή ενός έτους.

Τέλος από τα σοβαρότερα περιστατικά ήταν ο ξυλοδαρμός του Δ. Πρωτοπαπαδάκη από τον εκ Σοβιετικής Ενώσεως προερχόμενο σπουδαστή Σπανίδη, ο οποίος επίσης αποβλήθηκε οριστικά από το ΕΜΠ το 1940. Το σχετικό πρακτικό, στο οποίο εκτίθεται αναλυτικά το περιστατικό, η καταγγελία του καθηγητή, η απολογία του σπουδαστή και το σκεπτικό της απόφασης αποτελεί ίσως ένα από τα πιο γλαφυρά κείμενα που σώζονται από τα πρακτικά της Συγκλήτου. Σ’ αυτό σκιαγραφούνται ορισμένες από τις χαρακτηριστικές πλευρές των συμπεριφορών, των κανόνων και των εν γένει ηθών που σφραγίζουν την εικόνα του μεσοπολεμικού Πολυτεχνείου.