Λίμνες και ποτάμια του Ν. Κιλκίς

     Από την αυγή της ιστορίας οι λίμνες και τα ποτάμια που διασχίζουν το νομό μας συνδέθηκαν με τον πολιτισμό, αφού μια σειρά προϊστορικών οικισμών και αρχαίων πόλεων αναπτύχθηκαν κοντά στις όχθες τους. Η Τέρπυλλος (ίσως το σημερινό χωριό Καμπάνης), το Ίωρον (Παλατιανό), η Δόβηρος (Δοϊράνη), η Αμυδών (κοντά στο Αξιοχώρι), η Μόρρυλος (Άνω Απόστολοι),είναι κάποιοι από τους πιο γνωστούς αυτούς οικισμούς.

   Αναφορές για τον Αξιό, το Γαλλικό και τη Δοϊράνη έχουμε από την προϊστορική ακόμη εποχή. Ο Όμηρος, αναφερόμενος στους Παίονες που ξεκίνησαν από την Αμυδώνα για να πολεμήσουν στον Τρωϊκό πόλεμο, εξυμνεί τον Αξιό σαν το ωραιότερο ποτάμι της γης. Ο ίδιος μας παραδίδει και την πρώτη ονομασία του Γαλλικού που ήταν Ηδωνός και προερχόταν από τη θρακική φυλή των Ηδονών Μυγδόνων. Ο Ηρόδοτος αναφέρει τον Γαλλικό ως Εχέδωρο, δηλαδή αυτόν που έχει δώρα. Τα δώρα του ποταμού δεν ήταν άλλα από τα ψήγματα χρυσού, τα οποία βρίσκονταν στη μάζα των φερτών υλικών που συμπαρέσυρε στο διάβα του. Ο πατέρας της ιστορίας αναφέρεται και στη Δοϊράνη, που την ονομάζει Πρασιάδα εξαιτίας του χρώματος των νερών της. Έκτοτε γεωγράφοι, όπως ο Στράβων, βυζαντινοί συγγραφείς και ιστορικοί όπως ο Νικηφόρος Βρυέννιος και ο Ιωάννης Αναγνώστης, ξένοι περιηγητές όπως ο Γάλλος διπλωμάτης και ιστοριογράφος Πουκεβίλ θα αναφερθούν στο Γαλλικό.

    Οι βαλκανικοί πόλεμοι θα μας δώσουν τις πρώτες παραποτάμιες και παραλίμνιες φωτογραφίες με στρατιώτες και αξιωματικούς και τη διάρκεια των επιχειρήσεων και οι φωτογράφοι της Στρατιάς της Ανατολής θα μας αφήσουν επίσης παρόμοιες φωτογραφίες, όχι μόνο για τους δυο μεγάλους ποταμούς αλλά και για τους παραποτάμους τους. Μαζί με αυτές και σύγχρονες φωτογραφίες αλλά και παλαιότερες, όπως αυτές με τους ψαράδες της λίμνης Δοϊράνης που μας παραχώρησε ο Γιώργος Δήμπαλας, συμπληρώνουν το φωτογραφικό υλικό που παραθέτουμε.

Γαλλικός ποταμός 1916

Γαλλικός ποταμός 1916

Περιοχή Βάθης (Τάσος Γιοβανούδης)

Η βυθοκόρος

Η βυθοκόρος

στην περιοχή της Αργυρούπολης (Ελευθερία Αναστασιάδου)

1968 - Η λίμνη

1968 - Η λίμνη

της Δοϊράνης παγωμένη (Γιώργος Δήμπαλας)

Ψαράδες

Ψαράδες

στη λίμνη της Δοϊράνης (Γιώργος Δήμπαλας)

2004 Γαλλικός ποταμός

2004 Γαλλικός ποταμός

Περιοχή Σεβαστού (ΓΝΩΜΗ ΚΙΛΚΙΣ – ΠΑΙΟΝΙΑΣ)

2010 Γαλλικός ποταμός

2010 Γαλλικός ποταμός

Περιοχή Τερπύλλου (Λένα Κωτσοπούλου)

2000 Δίχτυα ψαράδων

2000 Δίχτυα ψαράδων

Μουσείο λίμνης Δοϊράνης (K4 Station)

2018  Κανάλι

2018 Κανάλι

στη λίμνη της Δοϊράνης (K4 Station)

1912 – Μάχη στον Αξιό

1912 – Μάχη στον Αξιό

(Φωτογραφικό λεύκωμα των Ρωμαΐδη – Ζέιτς «Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913»)

1913 – Ελληνικό στρατόπεδο

1913 – Ελληνικό στρατόπεδο

στη λίμνη της Δοϊράνης (Φωτογραφικό λεύκωμα των Ρωμαΐδη – Ζέιτς «Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913»)

1916 – Ηλιόλουστο

1916 – Ηλιόλουστο

Διάβαση παραπόταμου (Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας)

Γαλλικός – Δεκαετία 1910

Γαλλικός – Δεκαετία 1910

Βουβάλια δροσίζονται στα νερά του Γαλλικού (Φωτογραφία του Fred Boissonnas)

1916 – Κάρπη

1916 – Κάρπη

Διάβαση παραπόταμου (Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας)

1916  - Άγγλοι στρατιώτες

1916 - Άγγλοι στρατιώτες

στο Σπανό ποταμό (Περιοχή Κεντρικού) (Γιώργος Εχέδωρος)

1916 – Γυναικόκαστρο

1916 – Γυναικόκαστρο

Στρατιωτική κατασκήνωση δίπλα στο ποτάμι (Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας)

Ιούλιος 1916 – Ψαρόβαρκα

Ιούλιος 1916 – Ψαρόβαρκα

στη λίμνη Αρτζάν (Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας)

1916 – Παρατηρητήριο

1916 – Παρατηρητήριο

στη λίμνη της Δοϊράνης (Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας)

Ιούλιος 1916 – Λίμνη Αρτζάν

Ιούλιος 1916 – Λίμνη Αρτζάν

Ζουάβοι αγοράζουν ψάρια από ψαράδες της Αρτζάν (Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας)

Δεκαετία 1970 - Ψαράδες

Δεκαετία 1970 - Ψαράδες

απλώνουν τα δίχτυα τους στη λίμνη της Δοϊράνης (Γιώργος Δήμπαλας)

Αξιός – Δεκαετία 1930

Αξιός – Δεκαετία 1930

Ψάρεμα στον Αξιό (Νικηφόρος Λευκίδης)

Γαλλικός –Δεκαετία 1930

Γαλλικός –Δεκαετία 1930

Γυναίκες πλένουν ρούχα στα νερά του ποταμού (Μαριάννα Γλερίδου)

1930 - Άντληση νερού

1930 - Άντληση νερού

από τον Αξιό ποταμό (The National Geographic Magazine)

1944 Αντάρτες του ΕΛΑΣ

1944 Αντάρτες του ΕΛΑΣ

περνάνε τον Αξιό με σχεδία (Φωτογραφία του Σπύρου Μελετζή)

1960 Η βυθοκόρος

1960 Η βυθοκόρος

εγκαταλειμμένη στα νερά του Γαλλικού (Στέλιος Γαβράς)

Όταν τα νερά

Όταν τα νερά

του Γαλλικού κατέκλυζαν τα χωράφια (Ντίνος Τριαρίδης)

Ο Αξιός πλημμυρισμένος

Ο Αξιός πλημμυρισμένος

(Ντίνος Τριαρίδης)

Νταϊλιάνια

Νταϊλιάνια

(Μουσείο λίμνης Δοϊράνης)

Υδραγωγείο Κάτω Ποταμιάς

Υδραγωγείο Κάτω Ποταμιάς

(Ηλίας Αβραμίδης)

Ο Γαλλικός πλημμυρισμένος

Ο Γαλλικός πλημμυρισμένος

(Ηλίας Αβραμίδης)

Ιριδίζοντα νερά του Γαλλικού

Ιριδίζοντα νερά του Γαλλικού

(Ηλίας Αβραμίδης)

2010 - Μικρή γέφυρα

2010 - Μικρή γέφυρα

του Γαλλικού - Περιοχή Κεντρικού (K4 Station)

2010 - Φράγμα του Γαλλικού

2010 - Φράγμα του Γαλλικού

Περιοχή Κάτω Ποταμιάς (Λένα Κωτσοπούλου)

1994  - γέφυρα του Αξιού

1994 - γέφυρα του Αξιού

(Πέρυ Λαφαζάνη)

2001 - Πάικο

2001 - Πάικο

Πηγές της Γουμένισσας (K4 Station)

2000 - Τα «Δυο ποτάμια»

2000 - Τα «Δυο ποτάμια»

Περιοχή Γουμένισσας (Πάνος Τοκμακίδης)

1996 - Μικρή ξύλινη

1996 - Μικρή ξύλινη

γέφυρα στα «Δυο ποτάμια» (K4 Station)

2004 – Κάρπη

2004 – Κάρπη

Μικρός γραφικός καταρράκτης (K4 Station)

Υδροηλεκτρικό στο Σκρα

Υδροηλεκτρικό στο Σκρα

(K4 Station)

2019 – Σκρα

2019 – Σκρα

(K4 Station)

Μουσείο λίμνης Δοϊράνης

Μουσείο λίμνης Δοϊράνης

(K4 Station)

2010 - Μικρή γέφυρα

2010 - Μικρή γέφυρα

του Γαλλικού - Περιοχή Αργυρούπολης (K4 Station)

2000 – Πλάβα

2000 – Πλάβα

στο Μουσείο Λίμνης Δοϊράνης (K4 Station)

2000 - Αναπαράσταση

2000 - Αναπαράσταση

ψαράδικης καλύβας στη Δοϊράνη (K4 Station)

2019 - Λίμνη Μεταλλείου

2019 - Λίμνη Μεταλλείου

(K4 Station)